Województwo: wielkopolskie
Większe miejscowości: Lądek, Pyzdry, Rzgów, Zagórów, Golina
Ocena: 3/5 (głosów: 1)
Twoja ocena:
Nadwarciański PK powstał w 1995 r. rozporządzeniem Wojewody Konińskiego. Utworzono go w celu "ochrony środowiska przyrodniczego, swoistych cech krajobrazu, zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego, błotnego i lądowego oraz ochrony ptaków przelotnych, a także zabezpieczenia wartości historycznych tego regionu".
Współcześnie Warta osiąga w obrębie parku kilkadziesiąt metrów szerokości. Meandrując pozostawiła w dolinie liczne starorzecza, otoczone dziś rozległymi łąkami i pastwiskami. NPK jest częścią obszaru Natura 2000 "Dolina Środkowej Warty". Na terenie parku stwierdzono ok. 240 gatunków ptaków, z czego 151 obecnie lęgowych. Niezwykle bogata i różnorodna jest także szata roślinna odnaleziono ok. 1000 gatunków roślin naczyniowych (z czego 100 uznanych za rzadkie w Polsce i Wielkopolsce) tworzących ok. 230 zbiorowisk roślinnych.
Działalność człowieka wywarła duży wpływ na fizjonomię krajobrazu, choć w porównaniu z otoczeniem przyroda zachowała tu w wielu miejscach naturalny lub półnaturalny charakter. Na skutek rozwoju rolnictwa znacząco ograniczone zostały powierzchnie lasów na korzyść łąk i pastwisk.
W pobliżu rzeki znajduje się strefa dużych starorzeczy. Lustro wody w płytszych miejscach porastają grzybienie białe i grążele żółte. Zobaczyć można też najmniejszą roślinę kwiatową świata, liczącą ok. 1 mm wolffię bezkorzeniową. Brzegi pokrywają szuwary najczęściej budowane przez trzcinę, mannę mielec i turzycę zaostrzoną. Gniazda w szuwarach zakładają bąki, gęgawy, kureczki nakrapiane, błotniaki stawowe i brzęczki.
Kolejną strefą w dolinie są rozległe łąki. Jedne z najczęstszych to łąki wyczyńcowe. Obszary bardziej wilgotne zajmują łąki kaczeńcowe, ziołoroślowe oraz łąki z rdestem wężownikiem. Osobliwością są łąki trzęślicowe oraz słonorośla ze świbką morską i mlecznikiem nadmorskim. Również łąki są miejscem gniazdowania ważnych gatunków ptaków. Na uwagę zasługują sieweczka obrożna, dubelt, batalion i rożeniec.
Przy skraju doliny znajdują się zbiorowiska bagiennych lasów – olsów porzeczkowych oraz towarzyszące im zarośla wierzby szarej. Zbocze doliny już tylko w kilku punktach porasta zagrożony wyginięciem typ lasu – łęg zboczowy. Obecnie większość zboczy i wysoczyznę pokrywają pola oraz zabudowa.
W NPK ponad 300 ha gruntów objęto ochroną w postaci użytków ekologicznych. Najważniejsze z nich to "Wydma", "Nadwarciańskie Pastwiska", "Kępa Warciańska", "Skarpa w Skokumiu", "Łęg Zboczowy w Kopojnie" i "Niwka". Chronią ona rzadkie typy lasów, murawy napiaskowe i kserotermiczne, starorzecza oraz zbiorowiska namuliskowe, łąkowe i pastwiskowe.
W obrębie NPK i jego okolicy zlokalizowanych jest szereg bardzo wartościowych zabytków. W średniowieczu szczególne miejsce zajmował gród w Lądzie. Wtedy należał on do czołowych w państwie polskim, miał rangę kasztelanii. Do głównych miejscowości, w których dzisiaj możemy podziwiać zabytki należą Pyzdry, Ląd i Ciążeń. W Pyzdrach znajdujemy średniowieczny zespół klasztorny i kościół farny z XIII wieku. Głównym zabytkiem Lądu jest pocysterski klasztor i kościół, którego budowę rozpoczęto w 1651 r. na murach dawniejszego, gotyckiego kościoła. W Ciążeniu mamy zespół pałacowy z lat 1758-1768 oraz kościół parafialny z 1535 r. Dalsze zabytki odnajdujemy w Zagórowie (figura św. Jana Nepomucena z 1747 roku i kościół późnobarokowy), Wrąbczynkowskich Holendrach (drewniany kościół poewangelicki z ok. 1890 r.).
W parku znajduje się jeden szlak turystyczny i ścieżki dydaktyczne (okolice Pyzdr i Lądu).